Γενικό πλαίσιο του τουρισμού στην Πάρο

Του Νικόλας Στεφάνου

Γενικό πλαίσιο του τουρισμού στην Πάρο

Ο τουρισμός αναπτύχτηκε στην Πάρο λόγου του συνδυασμού αρκετών παραμέτρων όπως:

  • • τη φιλικότητα που εκπέμπουν οι Κυκλαδίτικοι οικισμοί και η ενδοχώρα της
  • • το μέγεθος της που είναι αρκετά μεγάλο για να προσφέρει ποικιλία και ζωτικό χώρο, και αρκετά μικρό για να δημιουργεί το αίσθημα της νησιωτικότητας, του μικρόκοσμου
  • • την ποικιλία και την ποιότητα των παραλιών της
  • • τον φιλόξενο και  ανεκτικό χαρακτήρα των Παριανών
  • • την απόσταση από τον Πειραιά και την καλή εξυπηρέτηση του δρομολογίου
  • • την ιστορία της που ζει μέσω των αρχαιολογικών τόπων της
  • • τις τροφές και τα ποτά της
  • • και αρκετά άλλα..

Δεν δημιούργησε κανείς τον τουρισμό στην Πάρο άλλα κάποιοι επισκέπτες ανακάλυψαν την Πάρο με τα ποιο πάνω χαρακτηριστικά, και έπειτα διέδωσαν αυτά τα «ιδιαίτερα χαρακτηριστικά» της.  Από εκεί και πέρα ακολουθήθηκε ένα μοντέλο ανάπτυξης που δυστυχώς είναι το επικρατέστερο στους νέους τουριστικούς προορισμούς.

Δηλαδή όσο η ροή των επισκεπτών αυξανόταν, μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας ξέφευγε από τις παραδοσιακές (αλλά σκληρές) οικονομικές απασχολήσεις του πρωτογενούς τομέα, για να γίνει πάροχος υπηρεσιών φιλοξενίας, σίτισης, μεταφοράς, διασκέδασης κτλ. Και αυτό συνήθως χωρίς μέριμνα στην ποιότητα. Έτσι η αυθεντική ποιότητα στην οικοδομή και την τροφή υποχώρησε με την εισαγωγή Αθηναϊκών πρότυπων κατασκευών και τροφίμων βιομηχανικής παραγωγής. Έτσι,

  • • όλο και περισσότερη αγροτική γη οικοδομήθηκε
  • • υγρότοποι μπαζώθηκαν και οι περιορισμένοι υδάτινοι πόροι του νησιού σπαταλήθηκαν και μολύνθηκαν
  • • ο χαρακτήρας της ενδοχώρας αλλοιώθηκε
  • • οι παραδοσιακοί οικισμοί περιτριγυριστήκαν από αθηναϊκού τύπου προαστίων
  • • η αγροτική παραγωγή εξαντλήθηκε
  • • ο χαρακτήρας των Παριανών, αποκομμένοι από τις πολιτισμικές τους ρίζες, αλλοιώθηκε

Και σαν αποτέλεσμα της κούρσας για μεγαλύτερο αριθμό τουριστών, αυτό που ονομάσαμε τον «ιδιαίτερο χαρακτήρα» του νησιού και που είναι η αιτία ύπαρξης του τουρισμού, διαλύεται. Με άλλα λόγια κατασπαταλάμε το κεφάλαιο μας, την φυσική και πολιτισμική μας κληρονομιά, και ταυτόχρονα υποβαθμίζουμε την ποιότητα της ζωής μας, ενώ θα έπρεπε να το εκμεταλλευτούμε έξυπνα για να μας παρέχει καρπούς διατηρώντας και αναβαθμίζοντας την ποιότητα της ζωής μας!

Είναι φανερό ότι το ακολουθούμενο μοντέλο ανάπτυξης δεν μπορεί να είναι βιώσιμο αφού η ημερομηνία λήξης του συμπίπτει με την στιγμή όπου ο «ιδιαίτερος χαρακτήρας» θα έχει εξαντληθεί.

Ωστόσο, είναι ευτυχία που η όποια αλλοίωση έχει συμβεί μέχρι στιγμής είναι ακόμα αναστρέψιμη. Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι άλλοι προορισμοί καταστράφηκαν σε συντομότερο χρόνο  με μεγάλες μονάδες  “all inclusive” να κυριαρχούν, ο τοπικός χαρακτήρας να έχει αφανιστεί και η ντόπια κοινωνία να έχει βρεθεί στο περιθώριο. Στην Πάρο όπως και σε άλλα νησιά των Κυκλάδων η ζημιά είναι ακόμα αναστρέψιμη λόγω των περιορισμών στους κανόνες δόμησης, στην διάσπαρτη μικρή ιδιοκτησία και πρόσφατα λόγω της κρίσης.

Είναι επίσης ευτυχία που το μοντέλο επιχειρηματικότητας παρέμεινε αυτό των μικρών επιχειρήσεων όπου δραστηριοποιείται επί το πλείστον η τοπική κοινωνία, και ότι το μοντέλο  των μεγάλων συγκροτημάτων “all inclusive” που αποφέρει κέρδη μόνο σε λίγους, και ελάχιστα στην ντόπια κοινωνία από την οποία είναι αποκομμένα, δεν επεκτάθηκε.

Βάση προγράμματος για τον τουρισμό

Βάση αυτών, θα πρέπει να αναπτύξουμε ένα αναλυτικό πρόγραμμα τουριστικής πολιτικής στα πλαίσια της διακυβέρνησης του Δήμου. Η τουριστική πολιτική δεν πρέπει να στοχεύει μόνο αριθμό αφίξεων αλλά να εξασφαλίζει την βιωσιμότητα του τουρισμού. Χρυσός κανόνας είναι το τουριστικό προϊόν να βασίζεται στον «ιδιαίτερο χαρακτήρα» του νησιού αλλά χωρίς ταυτόχρονα να το αλλοιώνει. Αυτός ο στόχος είναι αδύνατο να επιτευχθεί με το μοντέλο του μαζικού τουρισμού που επιδιώκει μεγάλο αριθμό διανυκτερεύσεων σε χαμηλές τιμές και συνήθως σε σύντομη περίοδο. Άλλα τέτοιος στόχος μπορεί να επιτευχθεί όταν ο τουριστικός προορισμός απευθύνετε σε ειδικές αγορές (niche markets) με ανάγκες που μπορούν να ικανοποιηθούν από τα ιδιαίτερα τουριστικά προϊόντα του προορισμού.  

Όποια τουριστική πολιτική θα πρέπει να ξεκινήσει με τον ορισμό, αφενός της φέρουσας ικανότητας υποδοχής επισκεπτών και παραθεριστών, και αφετέρου των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της Πάρου στην παγκόσμια αγορά. Έπειτα θα πρέπει να οριστούν αυτές οι ειδικές αγορές που απολαμβάνουν και εκτιμούν στο μέγιστο τα πλεονεκτήματα μας, και να στοχεύσουμε την προβολή κατά προτεραιότητα προς αυτές. Αυτή η στρατηγική θα επιτρέψει την μέγιστη απόδοση της οικονομίας του νησιού, με μέριμνα στην αλληλεπίδραση μεταξύ των τομέων της οικονομίας που θα λειτουργήσει πολλαπλασιάστηκα, διατηρώντας μάλιστα μεγαλύτερο ποσοστό επί του τουριστικού τζίρου προς όφελος της τοπικής κοινωνίας, και συμβάλλοντας στην επιμήκυνση της ενεργής σεζόν.

Για παράδειγμα, η αγροτική παραγωγή,  η μεταποίηση, ο πολιτισμός μπορούν να συμβάλουν στην αναβάθμιση τουριστικών προϊόντων, τα οποία με την σειρά τους θα συμβάλουν στην διατήρηση και αναβάθμιση τους.  Και ταυτόχρονα αναβαθμίζεται η ποιότητα ζωής και των κατοίκων ενώ όσο αναβαθμίζεται το τουριστικό προϊόν τόσο αυξάνεται η ποσοτική αλλά και ποιητική ροή των επισκεπτών. Είναι μια κατάσταση win win, όπου όλοι βγαίνουν κερδισμένοι!

Ορισμός και στόχευση  ιδικών αγορών

Οι ιδικές αγορές δεν ορίζονται μόνο με γεωγραφικά κριτήρια αλλά αποτελούνται από ένα συγκεκριμένο κοινό με ειδικές ανάγκες, για την δικιά μας περίπτωση, ένα κοινό κατάλληλο να απολαύσει το Παριανό τουριστικό προϊόν, αυτό που υπάρχει ήδη αλλά και αυτό που μπορεί να αναπτυχθεί παράλληλα με το ενδιαφέρον που θα εκδηλώνεται από τους επισκέπτες .


Καταγραφή των ομάδων που η Πάρος είναι δυνητικά σε θέση να απαντήσει στις ανάγκες τους, προσφέροντας τους το ποιο πολύτιμο πράγμα που έχει, την φυσική και πολιτισμική της κληρονομιά.

Ιδικές Ομάδες με ενδιαφέρον:
–          στην αρχιτεκτονική και τους παραδοσιακούς οικισμούς
–          στις καταδύσεις και άλλα θαλάσσια σπορ
–          στον αγροτουρισμός  (τρύγος,  συγκομιδή ελαιών, παραγωγή σούμας,..)
–          στην  γαστρονομία
–          στο κρασί
–          στην ιστορία και την αρχαιολογία
–          στην τέχνη: σύγχρονη τέχνη, λαϊκή τέχνη, παραδοσιακή τέχνη
–          στην βυζαντινή τέχνη και αρχιτεκτονική
–          στην ορθόδοξη θρησκεία
–          στην λαογραφία
–          στης  σπουδές στο εξωτερικό (study abroad που συχνά συνδυάζονται με εργασίες προσφορά προς την ντόπια κοινωνία)
–          σε συνέδρια σε ιδικούς τόπους (συνέδριο και διασκέδαση)
–          σε υπηρεσίες υγείας σε ιδικούς τόπους (ιατρικές παροχές και διασκέδαση)  – θα μπορούσε να  χρηματοδοτήσει την υγεία της ντόπιας κοινωνίας
–           «υπεύθυνος τουρισμός» (που ενδιαφέρεται να ανακαλύψει με σεβασμό ντόπιες κοινωνίες και να μοιραστεί την ζωή τους στο διάστημα διακοπών)
–          και πάρα πολλά άλλα…

Σχόλια

top